Samengestelde woorden. Vaak een lichtelijke bron van ergernis voor deze taalpurist. Want op dit taalvlak zijn we geneigd om de Engelse standaarden over te nemen: woorden (vrijwel altijd) los van elkaar schrijven. En dat terwijl we het in de Nederlandse taal juist niet moeten/mogen doen.

Waarom je spaties achterwege moet laten…

Om een mooi voorbeeld aan te halen: wittewijnglazen. Of rodewijnglazen. Voor vele Nederlanders zijn beide woorden ongetwijfeld een doorn in het oog, want het ziet er toch niet uit om het aan elkaar te schrijven? Oké, daar zouden we ze nog in kunnen begrijpen. Maar…als je deze woorden uit elkaar trekt, dan krijg je ‘witte wijnglazen’. Daarmee zeg je dat de wijnglazen (ja, ook dat is één woord) wit van kleur zijn. En bij ‘rode wijnglazen’ heb je zelfs rode glazen te pakken. En eigenlijk wil je zeggen dat de glazen bedoeld zijn voor witte of rode wijn. Hebben we genoeg gezegd?

Vooruit, nog een voorbeeldje om het af te leren. Derdewereldland. Ook zo’n prachtig woord om te zien. In deze schrijfwijze is het een land dat tot de derde wereld behoort. Schrijf je het los van elkaar, derde wereldland, dan is het nummer drie in een reeks van wereldlanden.

En wat te denken van viergangdiner. Of langetermijnplanning. Eigenlijk is het heel simpel: gewoon alles aaneenschrijven wat bij elkaar hoort.

Taaltip: Plaats nooit een spatie tussen delen van een samengesteld woorden. Vind je een samengesteld woord te lang of lastig leesbaar? Dan mag je ergens een koppelteken (streepje) zetten.

Wanneer gebruik je een koppelteken?

Een koppelteken mag je altijd gebruiken als het de leesbaarheid van een samengesteld woord bevordert. Maar soms móet je zelfs een streepje gebruiken.

Taaltip: Gebruik altijd een koppelteken bij samenstellingen met:

  • een afkorting (cd-speler, tv-programma)
  • een symbool (@-teken, €-symbool)
  • een cijfer (25-jarig jubileum, 18-jarige)

Bovendien combineer je bepaalde vaste combinaties van woorden met een koppelteken. Kijk maar: Jip-en-Janneke-taal. Zwart-wit. Interim-manager. Vergeet-mij-nietje.
Net zoals je dat doet met klinkerbotsingen: auto-ongeluk, na-apen, bio-industrie.
Of samenstellingen met een eigennaam: Albert Heijn-supermarkt, Facebook-pagina, Rabobank-rekening, Michelin-ster.

Wat te doen met samenstellingen met Engelse woorden?

Het zal niemand vreemd in de oren klinken als we zeggen dat we in het Nederlands behoorlijk wat Engelse woorden gebruiken. Ook dan heeft men er een handje van om deze woorden los van elkaar te schrijven. Maar niets is minder waar: ook hier gelden de eerdergenoemde standaardregels. Alles aan elkaar en eventueel een koppelteken om de leesbaarheid te vergroten.

Ter inspiratie:

  • downloadinstructies
  • salesmanager, accountmanager
  • fulltimefunctie

Taaltip: Oók samenstellingen met een Engels woord schrijf je aan elkaar.

Toe aan nog meer inspirerende taaltips?

Lees meer